15 sano ayaan ahaa Xirfadle bixiya Taageero Toos ah

Carmen Harris, 68, kuna sugan tahay Degmada Lincoln, waxay u shaqaysaa sidii Xirfadle bixiya Taageero Toos ah (DSP) oo ah hay’ad bixisa adeegyada dadka naafanimo dhank garaadka iyo jireed.

Sidee bay u ektahay wadadaada shaqo?

Waxaan ahay qof ku takhasusay habdhaqanka markay noqoto dhanka ganacsiga. Waxaan bilaabay xirfadeyda inaan la shaqeeyo carruurta, taas oo ah meeshii aan u maleeyay inay tahay xiisahayga. Waxa aan ogaaday waxuu ahaa in waalidiinta qaar ay ku qasbanaadeen in ay beddelaan sida ay ula dhaqmaan carruurta si ay beddelaan dhaqankooda.

Waxaan ka shaqeeyay New Hope for Women muddo shan sano ah, laga bilaabo 1990. Intii aan halkaas joogay, waxaan kula kulmay naag ka tirsan DHHS oo ka tirsan barnaamijka daryeelka korinta taasoo igu dhiirigelisay inaan noqdo waalid bixiya koriinka. Markaa, waxaan soo watay laba wiil oo dhalinyaro ah. Taasi waxay ahayd joogsigoodii ugu dambeeyay — way i raaci jireen ama waxay aadi jireen dib u habaynta dugsiga. Waxaan ka shaqaynayay xanaanada koriinka muddo 11 sano ah ka dibna waxaan ku fikiray inaan shaqada ka fariisto.

Maxaad u taqaanaa guul marka loo eego shaqadaada?

Qayb ka ahaanta shaqadan, waxaan bartay sida loola hadlo dadka aan awoodin inay ku hadlaan wax ka badan dhowr eray, taas oo ah wax qofka caadiga ah uusan sameyn karin. Beer-jileec iyo naxariis ayaa loo baahan yahay si loo qabto shaqada noocaan ah. Waxaan u malaynayaa in aan u joogay dadka guud ahaan, laakiin uma malaynayn in aan u joogay dadka aan ku dhammeeyey inaan la shaqeeyo. Laakiin, ka dib markii aan muddo dheer ku jiray shaqadan, waxaan yeeshay dareen qoto dheer oo beer-jileec iyo naxariis ah dadka aan u adeego.

Sideed ayaa u qeexi lahayd saamaynta ay ku leedahay shaqadaada DSP?

Kadib markii aan shaqada ka fadhiistay, waxa aan go’aansaday in aan nis ka shaqeeyo makhaayad ku taal Damariscotta. Mar kasta, koox dad ah oo qaabo naafanimo dhanka garaadka iyo jirka ayaa la imaaday daryeelayaashooda xilliga qadada. Waxaa jiray hal nin oo gaar ah, kaas oo aan ogaa in aanan marnaba rabin in aan ag joogo. Waxa ogaaday in xarunta bulshadu ay samaynayso kulan dadka dhan u furan, waxaanan is arkay anigoo buuxinaya arji oo shaqo layga siiyay isla goobtii. Waxaan ku sheegayi wareysiga, ‘Weligay ma doonayo inaan la shaqeeyo shakhsigan gaarka ah [kaas oo imaan jiray waqtiga qadada]. Aad buu u dhib badnaa.’ Si joogto ah ayuu u hadli jiray, laakiin ereyo ma uusan isticmaali jirin, hadalo aan la fahmi karin, markaa maanan fahmi karin isaga. Wuxuu had iyo jeer rabay inuu qof walba dhagaysto.

Laba bilood oo keliya ayaan halkaas ka shaqaynayey markii ay ninkan kusoo dareee dadkii aan daryeelka siinayay. Waxaan is idhi, ‘Tan ma samayn karo.’ Laakiin wakhtigu wuu sii socday, waxaan maalin walba geyn jiray kaniisada. Markii aan guriga usii wadnay, waxaa wadada dhinaceeda taagnaa mootada barafka, markaas ayaan ku idhi, ‘Ma rabtaa inaad sidaa samayso?’ wuxuu igu yidhi “maya” waxaan ku idhi, ‘Sabab?’ Markaasuu farta qoorta ku qabtay. oo sameeyay tilmaan ah inuu jabayo. Waxaan gartay isla markaas inuu ula jeedo ‘ Qoorta ayaan iska jebin doonaa.’ Waanan ooyay, dulmigii aan ninkan ku samayn jiray awgeed, anigoo u malaynaya inuu garan waayay hadal aan ku idhi. Waxaa laga yaabaa inuu ahaa mid aan hadli karin, laakiin ugu dambeyntii waxaan bilaabay inaan fahmo isaga. Wuxuuna isku beddelay inuu noqdo mid ka mid ah dadka aan jeclahay. Waxaan u qaaday Disney World laba jeer; waxuu qof aad u fiican.

Talo noocee ah ayaad siin lahayd dadka raba inay noqdaan DSP?

Waxaan u maleynayaa in dadka waaweyn ay ku fiican tahay shaqo nis ah, gaar ahaan haddii aad diyaar u tahay inaad ka fariisato shaqada, laakiin weli waxaad dooneysaa inaad wax macno leh aad ku qabato waqtigaaga. Dadka kooxdan ah aad bay u faa’iido badan yihiin. Maalin walba waxaan aadaa guriga aniga oo dhoola cadeynaya sababtoo ah wax ayaa inta aan kujira maalintayda ayaa i xiisa galiyay. Maalin kasta. Taasina maaha in la dhaho inaysan jirin maalmo aysan arrimuhu si sax ah u socon. Laakiin aniga ayay igu qusaysaa inaan ogaado waxa macaamiishaydu isku dayayaan inay igala hadaan si aan u caawiyo.

Wax kale oo aan kugula talin lahaa waa inaad shaqada ka barato DSP-yada cusub ama kugu tababaraan guryaha ay rabaan inay ka shaqeeyaan si ay u ogaadaan inay kugu habboon tahay.

Qof noocee ah ayaa ku habboon shaqadaada, shakhsi ahaan iyo dabeecad ahaan labaduba?

Waxaan filayaa in noqoshada waalid iyo ayeeyo ay iga caawisay qaar ka mid ah dadka aan u adeego. Laakiin, runtii waa naxariista. Taasi waa waxa ugu weyn ee ay tahay inaad lahaato si aad u qabato shaqadan.

Maxaad jeclaan lahayd in dadka ka baxsan shaqadan ay ka ogaadaan caqabadahaaga maalinlaha ah ee aad la kulanto ?

Waxaad u baahan tahay inaad noqoto mid dabacsan oo la socdo siday wax noqdaan. Maalintaa waxa laga yaabaa inaanay noqonin sida aad u malaynayso inay noqoto—laakin samee waxa macmiilku doonayo, ogow waxa qaabkoodu yahay, iyo sida ay dareemayaan. Ma ahan waxa aad rabto.

Maxaad doonaysaa inay ka ogaadaan abaal-gudka shaqadaada?

Markuu macmiilkaygu dhoola caddeeyo, taas oo aysan marar badan samaynin, ahna mid macquul ah – taasi waa abaalmarinta. Waxay dhabanka ku leedahay daloola yar oo cajiib ah. Waxaan arkay iyada oo dhoola cadeynaysa si ay qof u qanciso, laakiin marka ay ii dhoola cadayso oo ay daloolada dhabanka soo baxaan, waxa ay i dareensiisaa in aan iyada la hadlay.

Marka dadweynaha guud aysan fahmi karin macaamiisheena, laakiin aan anaga awoodno, waxay ka dhigtaa inay dareemaan in la maqlay.

Waxaan dhihi lahaa 90 boqolkiiba macaamiisha aan hadli karin waxay weli dhihi karaan ereyga ‘hug (hab sii).’ Ninkii aan horaan idiin sheegayey ma dhihin kaliya ‘hug,’ waxa kale oo uu bartay inuu dhoho ‘hold (qabo).’ Markaa, waan hayn ilaa uu diyaar u yahay inuu joojiyo. Waa taas xidhiidhka aadanaha. Marka dadweynaha guud aysan fahmi karin macaamiisheena, laakiin aan anaga awoodno, waxay ka dhigtaa inay dareemaan in la maqlay. Waxaan dhihi lahaa 90 boqolkiiba macaamiisha ka tirsan wakaaladeena waxaa halkaas ku meeleeyay qoysaskooda oo inta badan waa la iloobay. Si kastaba ha ahaatee, labada qof ee aan sheegay waxay qabaa qoys. Inta ka soo hadhayna, waxaanu nahay qoyskoodii.

Xiriirinta Goobaha Dhinac saddexaad

Waxaad ka tagaysaa website-ka Daryeelida ME oo laguu wareejinayo degel dhinac saddexaad ah. Fadlan ogow, ma lihin ama ma cusboonaysiinno goobta laguu wareejinayo. Qaar ka mid ah waxa ku jira goobta ayaa laga yaabaa in aanay cusbayn.